Undeb Amaethwyr Cymru yn croesawu adroddiad ASau ar fewnforion cig anghyfreithlon
Mae Undeb Amaethwyr Cymru wedi croesawu adroddiad gan Aelodau Seneddol sy’n tynnu sylw at y peryglon difrifol sy’n gysylltiedig â mewnforion cig anghyfreithlon, ac wedi galw ar Lywodraeth y DU i gymryd camau pendant i ddiogelu ffermio, iechyd y cyhoedd a’r economi ehangach.
Mae adroddiad Pwyllgor Amgylchedd, Bwyd a Materion Gwledig (EFRA) San Steffan yn rhybuddio am “niferoedd mawr a chynyddol” o gig anghyfreithlon sy’n dod i mewn i’r DU trwy borthladdoedd, meysydd awyr a Thwnnel y Sianel. Mae’r adroddiad yn disgrifio’r sefyllfa fel un “annerbyniol”, gan nodi diffyg data clir, gorfodaeth gwan ar y ffin, a’r risg uchel y gallai cynhyrchion o’r fath achosi clefydau anifeiliaid difrifol.
Mae’r adroddiad yn rhoi enghreifftiau syfrdanol, gan gynnwys mochyn cyfan wedi’i stwffio i mewn i gês dillad, ac yn codi pryderon ynghylch yr adnoddau cyfyngedig sydd ar gael i awdurdodau iechyd porthladdoedd a Llu’r Ffiniau i atal mewnforion peryglus. Mae hefyd yn pwysleisio’r gost economaidd bosibl o reolaeth ddiofal, gan nodi bod un achos o glwy’r traed a’r genau yn yr Almaen eleni wedi costio biliwn ewro i’r wlad honno.
Yn eu casgliad, mae’r Pwyllgor yn galw ar Lywodraeth y DU i gyflwyno cynllun clir i ddirwyo ac erlyn troseddwyr a smyglwyr difrifol, i sefydlu strategaeth genedlaethol ar gyfer mynd i’r afael â smyglo cynnyrch sy’n tarddu o anifeiliaid, ac i godi ymwybyddiaeth y cyhoedd o’r risgiau i iechyd anifeiliaid a’r rheolau ar fewnforion personol.
Dywedodd Is-lywydd Rhanbarthol Undeb Amaethwyr Cymru, Alun Owen: “Mae’r adroddiad hwn yn cadarnhau’r hyn y mae Undeb Amaethwyr Cymru wedi bod yn ei rybuddio ers amser maith – bod mewnforion cig anghyfreithlon yn peri bygythiad sylweddol i ffermio Cymru, iechyd y cyhoedd ac economi’r DU.
Mae ffermwyr ledled Cymru yn gweithio’n ddiflino i gynnal safonau uchel o ran iechyd anifeiliaid, diogelwch bwyd ac olrheinedd. Mae’n annerbyniol ac yn beryglus fod y llif hwn o gig anghyfreithlon yn parhau i danseilio’r ymdrechion hynny ac yn peryglu cyfanrwydd ein cadwyn fwyd.”
Ychwanegodd Swyddog Polisi Undeb Amaethwyr Cymru, Elin Jenkins: “Gallai lledaeniad clefydau anifeiliaid trwy fewnforion o’r fath gostio biliynau i economi’r DU, dinistrio cymunedau gwledig a bygwth ein diogelwch bwyd. Ac eto, bob dydd mae cynnyrch anghyfreithlon yn llithro trwy’n porthladdoedd.
Ni all Llywodraeth y DU barhau i eistedd ar eu dwylo, ac mae’n hanfodol eu bod yn gweithredu ar yr argymhellion hyn, yn cryfhau rheolau gorfodaeth, ac yn darparu’r arweinyddiaeth a’r adnoddau i fynd i’r afael â’r bygythiad hwn.”
Bydd Maniffesto Senedd 2026 Undeb Amaethwyr Cymru, a gyhoeddir yn ddiweddarach y mis hwn, yn atgyfnerthu’r alwad ar Lywodraeth Cymru i weithio’n agos gyda Llywodraeth y DU a rhanddeiliaid allweddol er mwyn dwysáu’r ymdrechion i atal ac atafaelu mewnforion cig anghyfreithlon sy’n bygwth iechyd y cyhoedd, lles anifeiliaid a bioamrywiaeth.
