“A’i dyma’r diwedd?”

gan Glyn Roberts, Llywydd FUW

Mae'n fis Hydref ac mae'n fis y mae'r Prif Weinidog wedi dweud y bydd y Deyrnas Unedig yn gadael yr Undeb Ewropeaidd.  I lawer o bobl, bydd hyn yn awgrymu ein bod bellach yn dechrau cymal olaf ein hamser yn yr Undeb. Ond ydyn ni mewn gwirionedd?

Mae ymdrech fawr gan lawer o ochrau a ffynonellau i oedi, gohirio, stopio neu derfynu Brexit yn llwyr. Ac am resymau amrywiol.

Pwy yw’r Cardi yn y Cabinet?

Mae un o ffigyrau amlycaf y byd gwleidyddol, a’r Cymro a fu’n gweithio yn San Steffan am y cyfnod hiraf erioed newydd gyhoeddi ei hunangofiant.  Yr Arglwydd John Morris yw’r Cardi yn y Cabinet a dyma enw’r gyfrol newydd a gyhoeddwyd gan Y Lolfa yn ddiweddar.

Dyma gip olwg ar 60 mlynedd yn y byd gwleidyddol, ond cyn iddo fod yn wyneb cyfarwydd yn San Steffan, roedd ei wreiddiau’n ddwfn yng nghefn gwlad Ceredigion, wedi ei eni a’i fagu, yn un o saith o blant ar ddwy fferm yn eu tro ar gyrion Aberystwyth, ac mae’n ymfalchïo yn hynny.  Ond cafodd ei weld fel dafad ddu’r teulu gan iddo benderfynu dilyn gyrfa fel cyfreithiwr yn hytrach na ffermwr.

Ond nid oedd amaethyddiaeth yn bell iawn o’i feddwl pan gafodd ei benodi fel cyfreithiwr a dirprwy ysgrifennydd cyffredinol Undeb Amaethwyr Cymru rhwng 1956 a 1958, a oedd, wrth gwrs newydd gael ei sefydlu.  Dyma ddyfyniad o’r hunangofiant sy’n egluro mwy:-

Wythnos Arbennig

gan Glyn Roberts, Llywydd FUW

Mae’r Eisteddfod yn un o ddigwyddiadau pwysig y calendr Cymreig, ac mae’n braf cael y cyfle yn yr Eisteddfod bob blwyddyn i gyfarfod aelodau, staff lleol a’r rheiny nad ydynt yn ymwneud â'r byd amaeth. Cyfle unigryw i ni fel undeb i drafod ag unigolion a sefydliadau eraill am sefyllfa y byd amaeth, a phwysigrwydd y diwydiant i ddiwylliant Cymru, i’r Gymraeg ac ir economi Gymreig. 

Trafod dyfodol ein cymunedau gwledig

gan Alun Edwards, Cynrychiolydd Meirionnydd ar bwyllgorau Addysg ag Hyfforddiant a Tir Uchel a Thir Ymylol UAC

Fuodd ‘na rioed amser pwysicach i’r sector amaeth gynghreirio’n strategol, ac edrych allan wrth ateb ei beirniaid a dweud ei stori. Felly ro’n i’n barod iawn i dderbyn gwahoddiad gan Gymdeithas yr Iaith Gymraeg i banel trafod ar ddyfodol ein cymunedau gwledig yn ‘steddfod Llanrwst. 

Yn ymuno a mi ar y panel roedd Llywydd UAC, Glyn Roberts, a Non Gwenllian Williams, sy’n astudio polisi amaeth ar gyfer Ph.D. ym mhrifysgol Bangor, ac yn flaenllaw gyda’r Ffermwyr Ifanc ym Môn. Cadeiriwyd y trafod gan gyn milfeddyg y Wladwriaeth, a’r ymgyrchydd gwrth-niwcliar blaenllaw, Robat Idris, yn rhinwedd ei swydd fel is-gadeirydd grŵp cymunedau gwledig y Gymdeithas.

Cyflwyno Heusor o Gwm Eidda

Glyn Roberts. Glyn Dylasau. Glyn Llywydd FUW. A bellach Heusor o Gwm Eidda. Roedd Eisteddfod Genedlaethol Sir Conwy eleni yn un i’w chofio i’n Llywydd wrth iddo gael ei urddo i’r wisg las yng Ngorsedd yr Eisteddfod. Dyma anrhydedd i’r rhai sydd wedi rhoi gwasanaeth arbennig i’w bro neu i’r genedl. Wedi prysurwch wythnos yr Eisteddfod cafodd Cornel Clecs gyfle i holi Glyn am ei brofiad gyda’r Orsedd:

Beth yw eich enw barddol?

Fy ymateb cyntaf oedd ei gadw’n syml a defnyddio Glyn Dylasau, ond gan i mi deimlo fod hwn yn un o’r anrhydeddau mwyaf i Gymro Cymraeg, rhaid oedd meddwl am rywbeth hefo mwy o ddychymyg. Rhaid sylweddoli pan fyddwch yn cyd weithio gyda phobl eu bod yn cael dylanwad arnoch, a beth oedd yn adleisio yn y pen oedd yr hyn mae Nick bob amser yn ei ddweud fod rhaid i bopeth fod yn gyfraneddol (proportional). Ar un adeg meddyliais ddefnyddio fy enw llawn yn Gymraeg sef William Glyn Roberts a mabwysiadu Gwilym Glyn ap Sion, cefais y William ar ôl fy nhaid ac erbyn heddiw mae un o’m hwyrion yn Gwilym a byddai Gwilym Glyn ap Sion wedi cynnwys pedair cenhedlaeth, ond roeddwn yn chwilio am enw sy’n cyfleu’r pwysigrwydd o gadw’r winllan yn bur yn hytrach nag enw mwy personol, ac ar ôl cryn grafu pen, o’r diwedd cafwyd enw a hynny ar ôl cael yr ail gais gan awdurdodau’r Eisteddfod am enw!