Pa gig fydd ar eich plât chi'r Nadolig hwn?

gan Angharad Evans, Swyddog Cyfathrebu'r Iaith Gymraeg

Anodd credu ein bod ni bellach yn cyfri lawr wythnosau diwethaf 2021, blwyddyn heriol arall yn tynnu at ei therfyn, a phawb yn gobeithio y daw cyfnod gwell gyda’r flwyddyn newydd. Ond yr hyn sydd wedi dod i’r amlwg fwyfwy eleni eto, yw awydd cynyddol pobl i siopa a chefnogi busnesau bach lleol.  Mae’n braf gweld ffermwyr a’u teuluoedd yn mentro, yn arallgyfeirio ac yn cynnig cynnyrch fferm o’r fferm yn uniongyrchol - a dyna beth mae’r cwsmer eisiau heddiw - gwybod a deall yn union o le daw’r cynnyrch sy’n mynd ar y plât - o’r giât i’r plât!

Gyda sôn nôl ar ddechrau’r hydref am y posibilrwydd o brinder tyrcwn, a oes modd meddwl am y cinio Nadolig traddodiadol heb dwrci, a meddwl am gig arall?  

Dyma Helen Thomas, Dirprwy Swyddog Gweithredol UAC yn siroedd Gwent a Morgannwg i gyflwyno dau aelod sydd wedi mentro gyda’i bocsys cig:- “Mae ein haelodau Ben a’i wraig Julia Jones yn rhedeg fferm draddodiadol mewnbwn isel yn Sir Fynwy, lle mae eu gwartheg a'u defaid yn cael eu bwydo ar borfa’n unig. Maent yn gwerthu eu cig eidion a'u cig oen yn uniongyrchol i gwsmeriaid lleol ac yn bodloni unrhyw geisiadau penodol lle bo hynny'n bosibl. Nid oes ond angen i chi ddarllen y sylwadau ar y cyfryngau cymdeithasol i weld pa mor hapus y mae eu cwsmeriaid o wybod lle daw eu cig o.”

Gwneud yn siŵr bod llais ein ffermwyr yn cael ei glywed

gan Glyn Roberts, Llywydd UAC

Y mis diwethaf rydym wedi gweld llawer o benawdau newyddion a datblygiadau gwleidyddol sydd yn ddigon i lenwi calon y person mwyaf optimistaidd ac ofn. O brinder gweithwyr a thanwydd i ddiwydiant moch y DU mewn argyfwng, mae mis Hydref wedi bod yn gyffrous o safbwynt gwleidyddol. Er bod ein tîm polisi llywyddol wedi bod ar y rheng flaen yn delio â'r materion hyn, gwnaethom hefyd barhau yn ein gwaith o godi ymwybyddiaeth a lobïo ar newid hinsawdd, plannu coed a masnachu carbon.

Fel rhan o'n gwaith ar fasnachu carbon, gwnaethom rybuddio bod carbon sy'n cael ei ddal trwy blannu coed yn peryglu ymuno â rhestr hir o adnoddau naturiol Cymru y gellid eu gwerthu i gwmnïau ac unigolion allanol sy'n ceisio gwneud elw.  Codwyd y materion hyn gyda gwleidyddion ledled Cymru, yn ogystal â'r Gweinidog a'r Dirprwy Weinidog dros Newid Hinsawdd, Julie James a Lee Waters. 

Er bod cyfleoedd i ffermwyr yn y farchnad newydd hon, nid oes angen i Gymru ond edrych ar effeithiau coedwigo yn y gorffennol i weld y potensial ar gyfer dinistr economaidd, cymdeithasol ac amgylcheddol o ganlyniad i blannu coed yn amhriodol.

Datblygu Meddylfryd Gadarnhaol

 

gan Sam Carey

Er mwyn datblygu meddylfryd gadarnhaol, rwy’n credu bod rhai pethau sylfaenol pwysig sef:

* Bwyta’n dda

* Yfed llai (o alcohol)

* Cysgu’n dda 

* a Lleihau dylanwadau negyddol 

Mae’r uchod yn gosod sail gadarn fel y gall rhywun ddatblygu meddylfryd cadarnhaol. I mi, mae fel hyfforddi eich cyhyrau, os ydych chi am gryfhau yna mae’n rhaid i chi ymarfer. Mae fel mynd i’r gampfa - po fwyaf o bwysau rydych chi’n eu codi a’r trymaf ydyn nhw, yna’r cryfa’ y byddwch chi. Mae datblygu cryfder meddyliol yn gweithio yn yr un ffordd.

Yr hyn a helpodd fi i ddatblygu meddylfryd cadarnhaol oedd dod yn ymwybodol o fy emosiynau neu fy nheimladau. Ydyn nhw’n bositif neu’n negyddol? Mae’n bwysig gwybod mai chi sy’n rheoli eich meddyliau, ac yn eu hanfod eich teimladau hefyd. Os oes meddyliau negyddol yn dod i’ch pen, a allwch chi gael gwared arnynt heb ddal eich gafael ynddynt am gyfnod hir? Os ydy’r meddyliau hyn yn aros gyda chi; byddant yn troi yn deimlad ac yn effeithio ar eich hwyliau.

Sgwrsio, rhannu profiadau a chefnogi’n gilyd

 

 

gan Angharad Evans, Swyddog Cyfathrebu’r Iaith Gymraeg

“Mae wedi bod fel ffair yma!” Sawl gwaith mae’r frawddeg fach yna’n cael ei chlywed?! Mae bywyd pob un ohonom yn brysur, ac mae’n rhaid diolch am hynny. Ond weithiau mae angen cymryd munud neu ddwy i feddwl am ein hunain a gofalu am ein hiechyd meddwl.  

Mae Nerth Dy Ben, yn blatfform newydd, i wneud yr union hynny, rhoi cyfle i sgwrsio, i rannu profiadau, ac yn fwy pwysig na dim, cefnogi’n gilydd. Dyma Alaw Owen o Nerth Dy Ben i egluro mwy: “Nôl ym mis Chwefror sefydlwyd Nerth Dy Ben gyda’r bwriad o roi llwyfan i unigolion rannu eu syniadaeth am gryfder meddwl, yn y Gymraeg, ac i sgwrsio am brofiadau ac ymdrechion o gynnal a chadw nerth meddyliol, wrth fyw a gweithio yng nghefn gwlad Cymru.

“I rai pobl, efallai eu bod yn cymryd cryfder meddwl yn gwbl ganiataol, ond i eraill maent yn ffeindio hi’n anoddach i roi sylw i’r cryfderau, yn hytrach na’r gwendidau. Anaml iawn fyddwn ni’n eistedd i lawr ar ddiwedd diwrnod neu wythnos brysur ac yn cydnabod yr hyn yr ydan ni wedi llwyddo i’w gyflawni ar y rhestr ‘to do’ ynde? A faint ohonom sy’n gwneud y gwrthwyneb a chanolbwyntio ar y pethau sydd eto i’w gwneud, a hyd yn oed yn ychwanegu at y rhestr yn hytrach na dathlu’r hyn sydd eisoes wedi ei gyflawni?

Heledd yn cymryd drosodd fel Swyddog Cynlluniau Amaeth-Amgylcheddol UAC

Mae Euros Jones, ein Swyddog Cynlluniau Amaeth-Amgylchedd yn gadael UAC y mis hwn, ond ni fydd hyn yn cael unrhyw effaith o gwbl ar yr holl wasanaethau Glastir sydd gan UAC i'w chynnig.  Dros y flwyddyn ddiwethaf mae Heledd Williams wedi bod yn cynorthwyo Euros ym mhob agwedd o’r gwasanaeth yr ydym ni fel Undeb yn ei ddarparu i'n haelodau.

Ar ôl ennill gradd mewn Amaethyddiaeth gyda Rheoli Busnes Fferm ym Mhrifysgol Harper Adams, cwrs a oedd yn ymdrin â phynciau fel Rheolaeth Cefn Gwlad a Thir, Gwyddor yr Amgylchedd, Cyfraith Busnes Fferm a Datblygu Busnes Amaethyddol, mae Heledd yn fwy na chymwys i gymryd yr awenau a pharhau i ddatblygu gwasanaethau Cynlluniau Amaeth-Amgylchedd yr Undeb.

Bydd y gwasanaethau hyn yn cynnwys yr holl weithgareddau a chyfleoedd sy'n gysylltiedig â Chynlluniau Glastir Llywodraeth Cymru. Ffoniwch eich Swyddfa Sir leol er mwyn cysylltu â Heledd.  Manteisiwn ar y cyfle hwn i ddiolch i Euros am ei holl waith ac yn dymuno'n dda iddo yn y dyfodol yn dilyn ei lwyddiant yn sicrhau tenantiaeth fferm yr Ymddiriedolaeth Genedlaethol yng Nghwm Eidda.